50 yıldır geleneksel yöntemlerle dokuyor: Siirt'in kültürel mirasını ilmek ilmek işliyor

Babasından devraldığı mesleği yarım asrı aşkın süredir sürdüren Dokumacı Mesut Harman, Siirt battaniyesi dokumacılığını başkente taşıdı. Siirt'ten gelen Harman, Altındağ Belediyesi'nin Altınköy Açık Hava Müzesi'nde kurulan stantta ziyaretçilere el dokuması battaniyelerin üretim sürecini uygulamalı olarak anlatıyor. Çocuk yaşlarda başladığı mesleğini bugün de ahşap tezgâhlarda geleneksel yöntemlerle sürdüren Harman, tiftik battaniyelerin doğal yapısı sayesinde kışın sıcak, yazın ise serin tuttuğunu söyledi. Battaniyenin yanı sıra seccade, koltuk örtüsü ve duvar halısı gibi farklı ürünler de dokuduğunu belirten Harman, fabrikasyon ürünlerin yaygınlaşmasıyla el dokuması ürünlere olan ilginin önemli ölçüde azaldığını kaydetti. Tüm zorluklara rağmen mesleğine ilk günkü heyecanla devam ettiğini vurgulayan Harman, “50 yılı aşkın süredir aynı tezgâhta geleneksel yöntemlerle dokumaya devam ediyorum” dedi.

50 YILDIR TİFTİKTEN SİİRT BATTANİYESİ DOKUYOR

Babadan kalma mesleğini 50 yılı aşkın süredir sürdüren Siirt Battaniyesi Dokumacı Mesut Harman, çocukluk yıllarında başladığı tiftik battaniye dokumacılığını ilk günkü heyecanla sürdürdüğünü belirtti. Atölyesinin Siirt'te bulunduğunu dile getiren Harman, “Rahmetli babam da dokumacıydı. İlkokul çağlarında onun yanında bu işi öğrenmeye başladım. Evimizde de dokuma yapılırdı. Küçük yaşlardan itibaren tezgâhın başındaydım. O günden bugüne mesleğimi sürdürüyorum” dedi. Üretimlerini geleneksel yöntemlerle gerçekleştirdiklerini vurgulayan Harman, “Dedelerimizden ve babalarımızdan öğrendiğimiz tekniklerle üretim yapıyoruz. Ahşap tezgâhlarda geleneksel yöntemlerle dokumaya devam ediyorum” diye konuştu.

BATTANİYEDEN DUVAR HALISINA GENİŞ KULLANIM ALANI SUNUYOR

El dokuması tiftik battaniyelerin doğal yapısı sayesinde her mevsim kolaylıkla kullanılabildiğini söyleyen Harman, “Tiftiğin doğal yapısı sayesinde kışın sıcak, yazın ise serin tutar. Dört mevsim rahatlıkla kullanılabilir” diye ekledi. El dokuması tiftik ürünlerin kullanım alanlarının oldukça kapsamlı olduğuna değinen Harman, “Battaniye olarak yaptığımız ürünleri kanepe ve koltuk örtüsü olarak da tercih ediliyorlar. İki yüzü de tüysüz olan modellerimiz çarşaf altına serilerek alez gibi kullanılıyor. Küçük ebatlı ürünlerimiz seccade olarak değerlendiriliyor” dedi. Yöresel dekorasyonlarda da tiftik dokumalara ilginin sürdüğünü kaydeden Harman, sözlerini şu cümlelerle sürdürdü, “Yöresel dekorasyonlarda, şark köşelerinde ve duvar süsü olarak da tercih ediliyor. Hediyelik ürünler de yapıyoruz. Dokumasını el tezgâhında hazırlıyoruz. Üzerindeki yazılar ve desenler ise nakış makinesiyle işleniyor. Türk bayraklı, isim yazılı ya da özel tasarımlı duvar halıları hazırlıyoruz.”

FABRİKASYON ÜRÜNLER, İLGİYİ AZALTTI

Harman, el dokuması tiftik battaniyelere olan ilginin geçmiş yıllara göre önemli ölçüde azaldığını dile getirdi. Talebin her geçen yıl biraz daha düştüğünü ifade eden Harman, tüketicilerin daha çok fabrikasyon ürünleri tercih ettiğine dikkat çekti. El emeğiyle üretilen tiftik battaniyelerin maliyetinin fabrikasyon ürünlere göre daha yüksek olduğunu sözlerine ekleyen Harman, şunları kaydetti, “Eskiden ilgi çok daha fazlaydı, eskisi kadar ilgi yok. Talep her geçen yıl biraz daha azalıyor. İnsanlar giderek fabrikasyon ürünleri tercih ediyor. Fabrikasyon battaniyeler bu kadar yaygın değildi. Bugün ise hem talep azaldı hem de üretici sayısı düştü. El emeğiyle üretildiği için tiftik battaniyeler doğal olarak daha maliyetli oluyor. Ancak kalite, dayanıklılık ve kullanım ömrü açısından fabrikasyon ürünlere kıyasla çok daha üstün bir yapıya sahip.”

Dokumacı Mesut Harman: Bu işi öğretecek, devam ettirecek genç bulamıyoruz.

“KENDİ ÇOCUKLARIMIZA BİLE ÖĞRETEMEDİK”

Gençlerin geleneksel el sanatlarına ilgisinin yok denecek kadar az olduğuna dikkat çeken Harman, Siirt Battaniye Dokumaya ilginin ise olmadığını belirtti. Bu durumun mesleğin geleceği açısından endişe verici olduğunu ifade eden Harman, “Siirt'te bu işi yapan ustaların sayısı da azaldı. En büyük sıkıntımız çırak yetişmemesi. Bu işi öğretecek, devam ettirecek genç bulamıyoruz. İnsanlar geçimini sağlayamayacağını düşündüğü için başka mesleklere yöneliyor. Maalesef gençlerin ilgisi neredeyse sıfır. En acı tarafı ise kendi çocuklarımıza bile bu sanatı öğretememiş olmamız. Daha çok orta yaş ve üzerindeki insanlar ilgi gösteriyor. Stantlarımızı ziyaret edenlerin çoğu, ‘Annemden ya da babamdan kalma Siirt battaniyemiz vardı’ diyerek eski günleri yad ediyor” şeklinde konuştu. Mesleğin gelecek nesillere aktarılması gerektiğini vurgulayan Harman, “Bu mesleğin yaşaması için insanların sahip çıkmasını istiyoruz. Bu meslek kültürümüzün önemli bir parçası. Yaşatılması için hem vatandaşların hem de kurumların daha fazla destek vermesi gerekiyor” dedi.

“ALTINDAĞ BELEDİYESİ’NE TEŞEKKÜR EDİYORUM”

Altındağ Belediyesi’nin unutulmaya yüz tutmuş mesleklere verdiği önemin oldukça kıymetli olduğunu dile getiren Harman, hem üreticilere hem de kültürel mirasın yaşatılmasına önemli katkı sağladığını söyledi. Altınköy Açık Hava Müzesi’nde sanatçılara kurulan stantlarda yer almaktan oldukça mutlu olduğunu sözlerine ekleyen Harman, “Altındağ Belediyesi’ne teşekkür ediyorum. Her yıl bizi davet ediyorlar. Sağladıkları bu imkân sayesinde hem ürünlerimizi tanıtıyor hem de unutulmaya yüz tutmuş bu sanatı daha fazla insana ulaştırabiliyoruz. Yapmış olduğumuz sanatı ön plana çıkarmaları bizler için oldukça kıymetli” diyerek sözlerini noktaladı.