Bir eğitim sisteminin kalitesi, sınıfın içindeki zamana bağlıdır. Öğretmenin öğrencisiyle geçirdiği süre azaldıkça, öğrenme de zayıflar. Bugün birçok devlet okulunda asıl sorun müfredat kadar görünür değil; fakat etkisi en az onun kadar ağır: Bürokratik yük.

Milli Eğitim Bakanlığı son yıllarda dijitalleşme adımları attı. Sistemler kuruldu, platformlar açıldı, veri girişleri standartlaştırıldı. Ama sahadaki öğretmenin gündemi şu: Sürekli form doldurmak, rapor yazmak, tutanak hazırlamak, sisteme veri girmek.

Her etkinlik kayıt altına alınmalı.

Her gözlem sisteme işlenmeli.

Her toplantı tutanaklaştırılmalı.

Kâğıt azaldı belki ama iş yükü azalmadı.

Öğretmen artık sadece ders anlatmıyor; aynı zamanda veri memuru, istatistik görevlisi ve rapor sorumlusu gibi çalışıyor. Bu durum iki sonuç doğuruyor:

1. Sınıf İçi Enerji Kaybı

Bir öğretmenin zihinsel enerjisi sınıfa ait olmalı. Oysa sürekli yetişmesi gereken evrak olduğunda, odak bölünüyor. Öğretmen pedagojik üretim yerine prosedürel tamamlama moduna geçiyor.

2. Mesleki Motivasyon Erozyonu

Öğretmenlik, insana temas mesleğidir. Bürokrasi arttıkça meslek, teknik bir memuriyet hissine dönüşüyor. Bu da motivasyonu düşürüyor.

Bir diğer mesele de denetim anlayışı. Eğitim sisteminde kalite kontrol çoğu zaman “belge var mı?” sorusuna indirgeniyor. Oysa asıl soru şu olmalı: “Sınıfta öğrenme var mı?”

Belge üretmek ile eğitim üretmek aynı şey değildir.

Yusuf Tekin ve yönetim kadrosunun sorması gereken temel soru şu: Öğretmenlerin haftalık mesaisinin ne kadarı doğrudan öğrenciyi ilgilendiriyor? Ne kadarı prosedür?

Eğer bir öğretmen, ders hazırlığına ayıracağı zamanı form doldurmaya ayırıyorsa, sistem amacından sapmış demektir.

Eğitim reformu sadece müfredat değiştirerek olmaz.

Öğretmenin zamanını koruyarak olur.

Öğretmeni rahatlatmadan öğrenciyi güçlendirmek mümkün değildir. Çünkü sınıfta kaliteyi belirleyen şey, yazılan rapor sayısı değil; kurulan pedagojik bağdır.

Soruyu sadeleştirelim:

Öğretmen ders anlatsın mı, evrak mı yetiştirsin?

Cevap nettir. Ama uygulama hâlâ tartışmalıdır.