Milli Eğitim Bakanlığı her yıl müfredat düzenlemeleri yapıyor, kazanımlar güncelleniyor, içerikler revize ediliyor. Ancak sahadaki temel sorun değişmiyor: Müfredat yoğun, süre sınırlı, çocuk yorgun.

Bir ders saatine sığdırılan konu miktarı ile çocuğun bilişsel kapasitesi arasında ciddi bir uyumsuzluk var. Öğretmen konuyu anlatmak zorunda, çünkü takvim ilerliyor. Öğrenci anlamak zorunda, çünkü sınav yaklaşıyor. Ama öğrenme aceleye gelmez.

Bugün birçok sınıfta şu cümle duyuluyor:

“Bu konu evde tekrar edilecek.”

Neden?

Çünkü derste sindirecek zaman yok.

Müfredat genişledikçe derinlik azalıyor. Konular işleniyor ama içselleştirilmiyor. Çocuk bilgiye maruz kalıyor; fakat bilgiyle temas kuramıyor. Ezber artıyor, kavrayış zayıflıyor.

Özellikle sınav odaklı sistemde yoğun müfredat, iki sonuç doğuruyor:

Yüzeysel Öğrenme

Konular hızlı geçiliyor, örnek çözülüyor, test yapılıyor. Fakat “neden” sorusu çoğu zaman cevapsız kalıyor.

Sürekli Yetişme Kaygısı

Öğretmen yetişmeye çalışıyor.

Öğrenci yetişmeye çalışıyor.

Velî yetişmeye çalışıyor.

Ama çocuk gelişim sürecini bir yarış gibi yaşamak zorunda değil.

Bir başka mesele de yaş seviyesine uygunluk. Her bilgi, her yaşta verilmez. Soyut düşünme kapasitesi gelişmeden soyut kavram yüklemek, öğrenmeyi zorlaştırır. Sonuçta çocuk başarısız olduğunu sanır; oysa sorun kapasite değil, planlamadır.

Yusuf Tekin ve eğitim yönetimi şunu sormalıdır:

Amaç gerçekten öğrenme mi, yoksa içerik tamamlama mı?

Daha az konu, daha çok derinlik mümkün.

Daha az hız, daha çok anlama mümkün.

Nitelikli eğitim, çok başlık değil; sağlam kavrayış üretir.

Bugün çocuklar bilgi eksikliğinden değil, bilgi fazlalığından yoruluyor. Çantaları ağır, programları dolu, zihinleri kalabalık. Oysa eğitim; zihni doldurmak değil, zihni inşa etmektir.

Müfredat sadeleşmeden, tempo düşmeden, sınav baskısı hafiflemeden gerçek öğrenmeden söz etmek zor.

Çünkü yetişen konu olabilir.

Ama yetişen çocuk olmayabilir.