“Din büyüyünce öğrenilir” anlayışı, en tehlikeli ihmallerden biridir. Çünkü iman, yaşa göre sorumluluk değiştirmez; akıl ve bilinç nispetinde yükümlülük başlar. Müslümanlık bir kimlik değil, bir hayat tarzıdır. Ve hayat tarzı, bilgi olmadan inşa edilmez.

Her mümin, kadın-erkek, genç-yaşlı fark etmeksizin dininin temel esaslarını bilmek zorundadır. Bu bir tercih değil, farzdır. Zira kişi neye inandığını bilmezse neyi yaşadığını da bilemez.

1. İmanın Temelleri

İslam’ın inanç esasları altıdır. Buna imanın şartları denir:

Allah’a iman

Meleklere iman

Kitaplara iman

Peygamberlere iman

Ahiret gününe iman

Kadere iman (hayrın ve şerrin Allah’tan olduğuna iman)

Bu esaslar, bir müminin dünya görüşünü belirler. Allah tasavvuru doğru olmayanın ibadeti de istikametli olmaz. Peygamber anlayışı zayıf olanın sünnet hassasiyeti de eksik kalır.

2. İslam’ın Şartları

İnanç kalbin temelidir; amel ise o temelin üzerine kurulan binadır. İslam’ın beş şartı şunlardır:

Kelime-i şehadet getirmek

Namaz kılmak

Oruç tutmak

Zekât vermek

Hacca gitmek (gücü yeten için)

Bu esaslar, Müslüman kimliğinin omurgasıdır. Özellikle namaz, dinin direğidir. İbadetler bilinçle yapılmadığında alışkanlığa; bilgiyle yapıldığında kulluğa dönüşür.

3. Helal ve Haram Bilinci

Bir mümin, neyin helal neyin haram olduğunu asgari düzeyde bilmelidir. Ticarette faiz, kul hakkı, yalan, gıybet; aile hayatında nikâhın hükümleri; günlük yaşamda temizlik ve ibadet şartları…

Helal-haram bilgisi olmadan takva oluşmaz. Takva olmadan da din yaşanmaz.

4. Ahlak ve Kul Hakkı

Din sadece ibadet değildir; ahlaktır. Peygamber Efendimiz Muhammed, güzel ahlakı tamamlamak için gönderildiğini bildirmiştir. Yalan söyleyen, emanete riayet etmeyen, kul hakkına dikkat etmeyen bir insan; ne kadar ibadet ederse etsin eksik kalır.

Kul hakkı, affı en zor olan haktır. Bu bilinç her Müslümanın zihninde diri olmalıdır.

5. İlim Öğrenmenin Sorumluluğu

İlim, süs değil zarurettir. Temel ilmihal bilgileri her Müslümana farz-ı ayndır. Abdest nasıl alınır? Namaz nasıl kılınır? Oruç hangi durumlarda bozulur? Ticarette hangi kazanç haramdır?

“Bilmiyordum” mazeret değildir; öğrenmemek ihmaldir.

Din, yaşa göre değil, bilinç seviyesine göre yaşanır. Çocuğa küçük yaşta namaz öğretilir; gence haram-helal bilinci verilir; yetişkine sorumluluk hatırlatılır. Çünkü Müslümanlık ertelenebilir bir kimlik değildir.

Herkes dinini yaşamalı. Ama önce bilerek yaşamalı.

İman, bilgiyle güçlenir. Bilgi, amelle anlam kazanır. Amel ise ihlasla değer bulur.

Küçüğü büyüğü olmaz. Mümin, mümindir. Ve her mümin, Rabbine karşı sorumludur.