Giriş…

İki bölümden ibaret bu makalede, devam eden I. Dünya Savaşı’nda Çanakkale Cephesindeki Gelibolu Yarımadasında 25 Nisan 1915 tarihinden itibaren devam etmekte olan kara muharebelerinde Ağustos 1915 ayında Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar bölgesinde yapılan muharebeler ele alınmaktadır.

Makalenin daha önce yayımlanan ilk bölümünde 25.04-31.07.1915 dönemindeki gelişmelerin özeti, General Hamilton’un taarruz planı, Anafartalar bölgesindeki Türk kuvvetlerinin birleştirilmesi ve I. Anafartalar Muharebesi’nden (06-15.08.1915) bahsedilmişti.

Makalenin bugünkü ikinci ve son bölümünde de II. Anafartalar Muharebesi ve Kayacıkağılı Muharebesi’nden bahsedilmektedir.

II. Anafartalar Muharebesi

İngilizlerin I. Anafartalar Muharebesi’nde başarılı olamaması üzerinde 21 Ağustos’ta Anafartalar bölgesinde ikinci taarruz planlarlar. 21 Ağustos’ta gün doğumundan itibaren, 9. İngiliz Kolordusu siperlerindeki en küçük bir hareketlilik Türk tarafından yoğun ateş altına alınmaya başlanır. Ayrıca gerideki Türk ihtiyatları da cephe hattına doğru ilerler.

Aynı gün öğleye doğru hava bulutlanır ve Türk siperleri tarafına da hafif bir sis çöker. Saat 14.30’da İngiliz bombardımanı ile başlayan taarruzda arazideki fundalıklar ateş alınca araziyi yoğun bir duman kaplar.

Ertesi gün de devam eden muharebeler neticesinde İngiliz kuvvetleri önemsiz miktarda arazi ele geçirirler. 21 Ağustos’ta sona eren II. Anafartalar Muharebesi’nde İngiliz kuvvetleri başarılı Türk savunması karşısında amaçlarına ulaşamamışlardır.

Kayacıkağılı Muharebesi…

II. Anafartalar Muharebesi’nden sonra İngilizlerin bu bölgede kayda değer herhangi bir harekâtı olmamasından faydalanan Türk birlikleri bu durumdan yararlanarak taktik önemi olan Bombatepe’yi tahkim ederek burasını güçlü bir savunma merkezi hâline getirirler.

İngiliz birliklerinin II. Anafartalar Muharebesi’ndeki hedeflerinden biri de bu tepeyi ele geçirmek olmakla birlikte ağır zâyiat vermelerine rağmen bunu başaramamışlardı. Bu tepe ele geçirildiği takdirde daha güneydeki ANZAK kolordusu ile 9. İngiliz Kolordusu arasında emniyetli bir şekilde irtibat kurulması mümkün kılınacaktı. Bu düşüncelerle

İngiliz kuvvetleri 27 Ağustos’ta saat 16.00’da Kayacıkağılı kesimindeki Türk mevzilerini bir saat süreyle şiddetle ateş etmesi sonucu Kayacıkağılı kesimindeki Türk mevzileri altüst oldu, Ardından da saat 17.00’de İngiliz birlikleri üç koldan taarruza başladı ve buradaki bazı mevzileri ele geçirdi. İhtiyattaki bazı Türk birlikleri Kayacıkağılı’na sevk edilince İngilizler ileri harekâtı durdurmak zorunda kaldılar.

Göreli sükûnet…

İngiliz birliklerin yenilgisiyle sonuçlanan II. Anafartalar Muharebesi (21.08.1915) ile bundan daha küçük ölçekli olan ve İngilizler tarafından sonuç alınamayan Kayacıkağılı Muharebesi’nden (27.08.1915) sonraki aylar Gelibolu’da siper çatışmaları şeklinde devam etmiştir.

Sonuç olarak…

Sonuç olarak, Anafartalar'da kutsal vatan toprağını canı ve kanı pahasına savunan ve tarihe de şerefle kayıt düşen şehit ve gazilerimize minnet, şükran, saygı ve rahmetle...

© 2026. Bu makalenin / yazının içeriğinin telif hakları yazarına ait olup, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereği kaynak gösterilerek yapılacak kısa alıntılar ve yararlanma dışında, hiç bir şekilde önceden izin alınmaksızın kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayımlanamaz ve dağıtılamaz.

KAYNAKLAR

Basil Liddell Hart, Birinci Dünya Savaşı Tarihi, (Çeviren: Kerim Bağrıaçık), 1. Basım, Türkiye İş Bankası Kültür Yay., İstanbul 2004; Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi, C. 5, Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 inci, 2 nci ve 3 üncü Kitabın Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914-9 Ocak 1916), 2. Baskı, Gnkur.ATASE Bşk.lığı Yay., Gnkur.Bsmv., Ankara 2002; C.F. Aspinal Oglander, Büyük Harbin Tarihi Çanakkale Gelibolu Askerî Harekâtı, (Yayına haz.: Metin Martı), C. 1, İkinci Baskı, İstanbul 2005; Cihat Akçakayalıoğlu, Atatürk (Komutan, Devrimci ve Devlet Adamı Yönleriyle), Gnkur ATASE Bşk.lığı Yay, Ankara 1980; Çanakkale Boğaz Komutanlığı, Çanakkale Deniz Savaşları 1915, 2. Baskı, Dz.Bsmv.Md.lüğü, İstanbul 2008; Davut Sağır, “Çanakkale Cephesi’nde Kara Muharebeleri”, Askerî Tarih Araştırmaları Dergisi, Gnkur. ATASE Bşk.lığı Yayını, S. 16, Ankara 2010; Ian Westwell, I. Dünya Savaşı, Türkiye İş Bankası Kültür Yay., Ankara 2012; İrfan Paksoy, Cihan Harbi’nde Osmanlı Devleti, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 2018; Utkan Kocatürk, Doğumundan Ölümüne Kadar Kaynakçalı Atatürk Günlüğü, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara 1993.