Akaryakıt zamlarıyla vatandaşın yolu da, bütçesi de daralıyor.

Bir zamanlar insanlar arabalarına binmeden önce gidecekleri mesafeyi değil, yakacakları yakıtı düşünürdü. Benzin pahalı geldiğinde LPG'ye geçilir, en azından biraz tasarruf edebilmek için araçlar dönüştürülürdü. Çünkü LPG, vatandaşın bütçesini rahatlatan bir alternatifti.

Peki bugün ne değişti?

Artık LPG kullanan da hesap yapıyor, mazot kullanan da, benzinli araç sahibi de... İnsanlar yalnızca uzun yola çıkarken değil, evinden birkaç kilometre uzaklaşırken bile yakıt masrafını düşünmek zorunda kalıyor.

Üç kuruşluk mesafeye gitmek için dünyanın yakıtını harcama korkusu yaşayan bir vatandaşın hâlini düşünün.

Akaryakıt fiyatları artık yalnızca araç sahiplerinin sorunu olmaktan çıktı. Çünkü mazota gelen her artış, taşımacılık maliyetlerinden üretime, nakliyeden pazardaki ürün fiyatlarına kadar geniş bir alanı etkiliyor.

Çiftçi traktörünü çalıştırmak için mazota ihtiyaç duyuyor. Nakliyeci malını taşımak için yakıt alıyor. Servis şoförü her sabah çocukları okula götürüyor. İşçi işe ulaşmak için aracını kullanıyor. Esnaf malını dükkânına getirmek için nakliye ücreti ödüyor.

Yani akaryakıtın fiyatı yalnızca istasyondaki tabelada kalmıyor. Dönüp dolaşıp vatandaşın sofrasına kadar geliyor.

Son günlerde LPG fiyatlarında yaşanan artış da bu sıkıntıyı yeniden gündeme taşıdı. 3 Kasım'da otogaza yapılan 9,50 TL'lik zamla litre fiyatı birçok şehirde 50 TL sınırını aştı. Ardından benzin ve motorinde indirimler yaşansa da vatandaşın akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara ilişkin endişesi devam ediyor.

Şimdi sormak gerekiyor:

Bu işin sonu nereye varacak?

Vatandaşın arabası var ama kullanmaya çekiniyor. Çünkü aracını çalıştırmak artık yalnızca kontak çevirmek değil, bütçesinden yeni bir pay ayırmak anlamına geliyor.

Bir zamanlar LPG'ye geçerek ekonomik çözüm arayan insanlar bugün aynı LPG'nin fiyatını takip ediyor. Tasarruf etmek için tercih edilen yakıt bile bütçeyi zorlamaya başladıysa burada durup düşünmek gerekiyor.

Üstelik mesele yalnızca otomobil sahibi olmak da değil. Toplu taşımanın yeterli olmadığı bölgelerde yaşayanlar, işe gitmek için özel araç kullanmak zorunda kalanlar, hastasını hastaneye yetiştirmeye çalışanlar ne yapacak?

Herkesin evinin önünde metro yok. Herkesin işine ulaşabileceği bir toplu taşıma alternatifi bulunmuyor.

Akaryakıt fiyatları yükseldiğinde vatandaşın hareket alanı da daralıyor.

Bir tarafta üretim maliyetlerinden şikâyet eden çiftçi, diğer tarafta nakliye giderleriyle mücadele eden esnaf, öte tarafta her gün işe gitmek için aracına yakıt almak zorunda olan çalışan...

Bu zincirin sonunda yine aynı kişi var: Vatandaş.

Elbette petrol fiyatları, döviz kuru, vergiler ve uluslararası gelişmeler akaryakıt fiyatlarını etkiliyor. Ancak bütün bu etkenler karşısında vatandaşın alım gücünü koruyacak politikaların geliştirilmesi de gerekiyor.

Akaryakıt yalnızca bir tüketim ürünü değildir. Üretimin, ulaşımın ve günlük hayatın temel girdilerinden biridir.

Bir ülkede vatandaş işe gitmek için aracını çalıştırırken iki kez düşünüyorsa, çiftçi tarlasına giderken yakacağı mazotun hesabını yapıyorsa, nakliyeci taşıdığı ürünün maliyetini karşılamakta zorlanıyorsa bu mesele yalnızca pompa fiyatlarından ibaret değildir.

Buradan yetkililere ve ilgili kurumlara sormak istiyorum:

Vatandaşın ulaşım maliyetlerini hafifletmek için ne yapılacak? Akaryakıt üzerindeki vergi yükü ve fiyat politikaları yeniden değerlendirilebilir mi? Toplu taşıma imkânları artırılabilir mi? Üreticinin ve taşımacının yakıt maliyetlerine karşı daha kalıcı çözümler geliştirilebilir mi?

Çünkü vatandaş artık yalnızca depoyu doldurmanın değil, hayatını sürdürebilmenin hesabını yapıyor.

Bir ülkenin insanları arabalarına binmekten çekinir hâle gelmemeli. Üretici tarlasına giderken, çalışan işine ulaşırken, anne çocuğunu okula bırakırken sürekli yakıt hesabı yapmak zorunda kalmamalı.

Yollar açık olabilir ama vatandaşın cebinde yol alacak gücü kalmıyorsa burada ciddi bir sorun var demektir.

Unutmayalım; akaryakıta gelen zam yalnızca aracın deposunu değil, hayatın bütün dengelerini etkiler.

Vatandaşın sorusu artık çok açık:

Depoyu doldurmak bu kadar zorlaşmışken biz bu yolda nereye gidiyoruz?