Çiftçinin alın teri tarlada, emeğinin karşılığı nerede?

Bir ülkenin geleceği yalnızca fabrikalarında, yollarında, binalarında değil; toprağında, tarlasında, bahçesinde de saklıdır. Çünkü üretmeyen bir ülke, bir süre sonra kendi sofrasını bile başkasının üretimine mahkûm edebilir.

Bugün dönüp çiftçinin hâline bakmak gerekiyor. Tarlasını eken, bahçesini süren, fidanını büyüten, aylarca yağmurun, soğuğun, sıcağın altında çalışan üretici ne yaşıyor? Daha da önemlisi, bu insanlar yarın yeniden üretmek için neye güveniyor?

Mazotun fiyatı yükseliyor, gübrenin fiyatı yükseliyor, işçilik maliyetleri artıyor. Tarlaya girmek için kullanılan traktörün yakıtından ekilecek tohuma, gübreden ilaca kadar her kalem üreticinin sırtına yeni bir yük bindiriyor.

Peki çiftçi bütün bu maliyetleri karşıladıktan sonra ürününü kaça satabiliyor?

Asıl mesele tam da burada başlıyor.

Çiftçi üretim sezonunun başında borçlanıyor, elindeki imkânları zorluyor, ailesinin geçimini bir kenara bırakıp toprağına yatırım yapıyor. Aylarca emek veriyor. Hasat zamanı geldiğinde ise karşısında çoğu zaman emeğinin karşılığını bulamıyor.

Bir başka ifadeyle çiftçi, üretirken pahalıya alıyor, satarken hak ettiği değeri bulamıyor.

Bu denklemde kazanan kim, kaybeden kim?

Üreticinin cebine girmeyen para, onun gelecek yıl yeniden üretim yapma gücünü de elinden alıyor.

Fındık üreticisinin sesi neden bu kadar az duyuluyor?

Bu meseleye benim için ayrı bir yerden bakmak gerekiyor. Çünkü bizim de fındığımız vardı. Bahçede verilen emeği, sezon boyunca yapılan masrafları, hasat döneminin telaşını biliyorum. Fındık yetiştirmek yalnızca ağacın dibine gidip ürün toplamak değildir. Bakımı vardır, gübresi vardır, işçisi vardır, temizliği vardır. Aylarca süren bir emek vardır.

Ancak hasat bittiğinde üreticinin beklediği karşılık alınamadığında bütün o emeğin anlamı sorgulanmaya başlıyor.

İnsan ister istemez soruyor: Bu kadar zahmetin, masrafın, alın terinin karşılığı bu mu?

Üstelik fındık yalnızca bir bahçe ürünü değildir. Karadeniz'de binlerce ailenin geçim kaynağı, ülkemizin önemli tarımsal ürünlerinden biridir. Böylesine önemli bir ürünün üreticisi, sezon sonunda ekonomik sıkıntılarla baş başa kaldığında bu mesele neden daha güçlü biçimde gündeme taşınmıyor?

Üzüm üreticisinin yaşadığı sıkıntılar da benzer soruları beraberinde getiriyor. Haberlerde üzümlerin dalında kaldığını, üreticilerin ürününü satmakta zorlandığını görüyoruz. Bir tarafta emek verilmiş, yetiştirilmiş ürün; diğer tarafta karşılığını alamadığı için çaresiz kalan üretici...

Toprağın verdiği ürün dalında kalırken üreticinin umudu da dalında kalıyor.

Bugün fındık, üzüm, sebze, meyve... Yarın hangi ürünün üreticisi aynı sorunu yaşayacak?

Çiftçiye destek vermek yalnızca bir ekonomik yardım meselesi değildir. Bu, ülkenin geleceğine yapılan yatırımdır.

Elbette tarımsal destekler açıklanıyor, çeşitli destekleme programları yürütülüyor. Ancak burada sorulması gereken çok daha önemli bir soru var: Açıklanan destekler, üreticinin gerçek maliyetini ne ölçüde karşılıyor? Destek, çiftçinin ihtiyaç duyduğu zamanda mı ulaşıyor? Üretici ürününü satarken korunabiliyor mu?

Çiftçinin ihtiyacı yalnızca kâğıt üzerinde açıklanan destek rakamları değil; öngörülebilir bir üretim düzeni, makul girdi maliyetleri, emeğinin karşılığını bulabileceği bir alım politikası ve güçlü bir pazarlama sistemidir.

Ürününü yetiştiren insan, hasat zamanı geldiğinde alıcı aramak zorunda kalmamalı. Üretici, bir yıl boyunca verdiği emeğin karşılığını belirsizliğe bırakmamalı.

Devletin tarım politikaları yalnızca üretim miktarını artırmayı değil, üreten insanın ayakta kalmasını da hedeflemeli.

Çünkü çiftçi toprağını ekmekten vazgeçerse bunun bedelini yalnızca çiftçi ödemez. Tüketici de öder, esnaf da öder, ülke ekonomisi de öder. Bugün üreticinin yaşadığı sorun, yarın pazardaki fiyatlara, mutfaktaki alışverişe ve ülkenin gıda güvenliğine yansır.

Bir ülkenin kendi toprağında yetiştirebileceği ürünleri başka ülkelerden temin etmek zorunda kalması, üzerinde düşünülmesi gereken ciddi bir meseledir.

Buradan açıkça sormak istiyorum:

Üreten Türkiye'yi güçlendirmek istiyor muyuz, yoksa üreticinin her geçen gün biraz daha üretimden uzaklaşmasına seyirci mi kalacağız?

Bir çiftçi neden tarlasını ekmekten vazgeçsin? Neden yıllarca emek verdiği bahçesini bakımsız bıraksın? Neden bir sonraki sezon için borçlanmaktan korksun?

Bu soruların cevabı yalnızca çiftçinin değil, tarım politikalarını belirleyenlerin de sorumluluğundadır.

Unutulmamalıdır ki çiftçinin tarlada kaybettiği, milletin sofrasında karşısına çıkar.

Bugün çiftçinin sesini duymak, yarın yaşanabilecek daha büyük sorunların önüne geçmek demektir.

Çünkü bir ülkenin toprağı boş kalırsa yalnızca tarlalar değil, geleceğe dair umutlar da boş kalır.

Çiftçinin alın teri bir ülkenin en kıymetli sermayelerinden biridir. O sermayeyi korumak ise hepimizin meselesidir.